Kütahya Ticaret ve Sanayi Odası (KUTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Esin Güral Argat, COP31 Zirvesi’nde uluslararası temsilcilerin katıldığı toplantıya eş başkanlık yaptı. Kütahya sanayisinin sorunlarını dünya gündemine taşıyan Argat, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yeşil dönüşümde yaşadığı finansman, teknik kapasite ve koordinasyon sorunlarını anlattı.
Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen COP31 Zirvesi’nde Kütahya’yı temsil eden KUTSO Yönetim Kurulu Başkanı Esin Güral Argat, uluslararası iş dünyasının önemli isimleriyle aynı platformda buluştu.
TOBB liderliğinde oluşturulan COP31 İş Forumu’nun Gelişmekte Olan Ekonomiler ve KOBİ’ler Çalışma Grubu Eş Başkanlığını yürüten Argat, “Dönüşümü KOBİ’ler ve Gelişmekte Olan Ekonomiler İçin Başarıya Taşımak: Küresel Oda Diyaloğu” başlıklı toplantının eş başkanlığını üstlenerek açılış konuşmasını gerçekleştirdi.
Farklı ülkelerden temsilcilerin katıldığı toplantıda KOBİ’lerin iklim değişikliğiyle mücadelede karşılaştığı sorunlar ve yeşil dönüşüm için atılması gereken adımlar ele alındı.
“Kütahya sanayi şehri, işletmelerimiz Avrupa’ya ihracat yapıyor”
Kütahya’nın seramik, porselen, karo ve endüstriyel malzeme üretimindeki gücüne dikkat çeken Esin Güral Argat, kentteki işletmelerin yeşil dönüşüm konusunda giderek artan beklentilerle karşı karşıya olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Kütahya, seramik, porselen, karo ve endüstriyel malzeme üretimiyle öne çıkan bir sanayi şehri. Üyelerimizin büyük bölümü küçük ve orta ölçekli aile işletmeleri ve birçoğu Avrupa’ya ihracat yapıyor. Müşterileri de onlara giderek daha sık aynı soruları soruyor: Emisyonlarınız ne kadar, dönüşüm planınız ne ve bu yolda ne kadar ilerleme kaydettiniz?
KOBİ’lerimiz, karbonsuzlaşmanın rekabetçiliğin vazgeçilmez bir koşulu hâline geldiğinin farkında. Sorun isteksizlik değil, bu isteği gerçek bir yatırıma dönüştürebilmek.”
KOBİ’lerin önündeki 3 büyük engeli açıkladı
KOBİ’lerin yeşil dönüşüm sürecinde üç temel engelle karşılaştığını ifade eden Argat, finansmana erişim, teknik kapasite eksikliği ve hizmetlerin birbirinden kopuk olmasının işletmeleri zorladığını belirtti.
Argat, bu sorunları şöyle anlattı:
“Bu noktada üç temel engel görüyoruz. Birincisi finansmana erişim. İklim finansmanı çoğunlukla büyük şirketler düşünülerek tasarlanıyor; enerji verimliliğine yatırım yapmak isteyen küçük bir karo üreticisi, büyük bir şirketle neredeyse aynı evrak ve raporlama yüküyle karşılaşıyor.
İkincisi teknik kapasite. KOBİ’lerin çoğunda sürdürülebilirlik departmanı ya da enerji uzmanı yok; doğru yatırımı belirlemek, emisyonları ölçmek ve bankaların finanse edebileceği projeler hazırlamak bu işletmeler için kolay değil.
Üçüncüsü dağınıklık. Enerji etüdü bir kurumdan, danışmanlık bir diğerinden, finansman teklifi bir üçüncü kurumdan geliyor ve bu hizmetler birbirine pek bağlanmıyor. Tüm parçaları bir araya getirmek işletmenin kendisine kalıyor.”
“KOBİ’ler büyük şirketlerin küçük bir versiyonu gibi değerlendirilemez”
Yeşil dönüşümün başarılı olabilmesi için işletmelerin ölçeğine uygun finansman modellerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Argat, çözüm önerilerini de paylaştı.
“Öncelikle daha sade ve orantılı finansman koşullarına ihtiyacımız var. Bu, standartları düşürmek anlamına gelmiyor; şirketin ölçeğine uygun koşullar anlamına geliyor. KOBİ’ler, büyük şirketlerin küçük bir versiyonu gibi değerlendirilemez.
Standart başvurular, pratik raporlama araçları ve bankaların, müşterilerin ve düzenleyicilerin ortak kullanabileceği emisyon verileri gerçek bir fark yaratır.
İkinci olarak bütünleşik bir yatırım desteğine ihtiyacımız var. Teknik değerlendirme, proje hazırlığı ve finansman birbirine bağlı tek bir süreç olmalı. Enerji etüdünü tamamlayan bir KOBİ, hangi yatırımı yapacağını ve finansmanı nereden sağlayacağını net olarak bilmeli.
Hibeler ve karma finansman modelleri, şirketlerin bu aşamaya ulaşmasında özellikle değerli. Amacımız çok basit: Yatırım kararı ile yatırımın kendisi arasındaki engelleri azaltmak.”
“Sıfırdan yeni yapılar kurmak yerine mevcut ağı kullanalım”
Esin Güral Argat, KOBİ’lerin yeşil dönüşümünde ticaret ve sanayi odalarının kritik bir görev üstlenebileceğini belirterek Türkiye’nin mevcut kurumsal altyapısına dikkat çekti.
Argat, bu konudaki değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye’de TOBB çatısı altında, ülkenin her bölgesinde ve her sektörde işletmelerle doğrudan ilişki kuran yüzlerce oda ve borsa bulunuyor. Bu, hâlihazırda var olan çok güçlü bir kurumsal altyapı.
Sıfırdan yeni yapılar kurmak yerine bu ağı kullanarak KOBİ’lere ulaşabilir, ihtiyaçlarını belirleyebilir, teknik rehberlik sağlayabilir ve onları finansman olanaklarıyla buluşturabiliriz.
Odalar, benzer yatırım ihtiyaçları olan işletmeleri bir araya getirerek küçük projeleri finans kuruluşları için daha cazip hâle de getirebilir.
Bankalar daha sade yeşil finansman ürünleri sunabilir; büyük alıcılar ise tedarikçilerinin ortak sürdürülebilirlik gerekliliklerini karşılamasına ve yatırımlarına destek olabilir.
İklim dönüşümü yalnızca büyük şirketler için işlerse başarılı olamaz. KOBİ’ler ekonomilerimizin, istihdamımızın ve tedarik zincirlerimizin merkezinde. COP32’ye uzanan süreçte Odamız ve TOBB bünyesindeki oda ağımız, bu hedefleri yatırıma dönüştürmek için hazır.”
“En büyük riskimiz, küçük tedarikçilerin geride kalması”
Toplantının ardından da değerlendirmelerde bulunan KUTSO Başkanı Esin Güral Argat, büyük şirketlerle küçük işletmeler arasında oluşabilecek dönüşüm farkının ekonomik sonuçlarına dikkat çekti.
Argat, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bugün farklı ülkelerden temsilcilerle aynı masada, KOBİ’lerin iklim dönüşümündeki yerini konuştuk. İhracat pazarlarında artan beklentiler, enerji maliyetleri ve finansmana erişim, gelişmekte olan ekonomilerdeki KOBİ’lerin ortak gündemi.
En büyük riskimiz, büyük şirketlerin uyum sağladığı, küçük tedarikçilerin ise geride kaldığı iki hızlı bir dönüşüm. Bunun etkisi yalnızca emisyonlarla sınırlı kalmaz; rekabetçiliği, istihdamı ve tedarik zincirlerini de doğrudan etkiler.
Bu nedenle KOBİ’lerin finansmana ve teknik desteğe erişimi, iklim gündeminin ikincil değil merkezi başlıklarından biri olmalı.
Türkiye’nin ev sahipliğindeki COP31, bu mesajı uluslararası düzeyde güçlü biçimde dile getirmek için çok değerli bir fırsat oldu. Başarımızı farkındalıkla değil, yatırıma dönüşen projelerle ölçeceğiz. Çalışma Grubu olarak önerilerimizin takipçisi olacağız.”
Kütahya’nın sanayi gücü uluslararası gündemde
TOBB liderliğindeki COP31 İş Forumu bünyesinde oluşturulan yedi çalışma grubu, yıl boyunca iklim finansmanından sanayinin karbonsuzlaştırılmasına, enerji dönüşümünden KOBİ’lere kadar birçok alanda çalışmalar yürüttü.
Antalya’da paylaşılan önerilerin COP31 Başkanlığı’na sunulması hedefleniyor.
