Yargıtay'dan kira sözleşmelerinde 5 yıl kararı
Ev sahibi ve kiracılar arasındaki kira artışı uyuşmazlıklarını yakından ilgilendiren önemli bir karar Yargıtay'dan geldi. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, uzun yıllardır devam eden kira ilişkilerinde sonradan imzalanan yeni sözleşmelerin, 5 yıllık kira tespit süresini her durumda yeniden başlatmayacağına hükmetti.
3 Mart 2026 tarihli, 2025/3450 Esas ve 2026/1141 Karar sayılı ilamda, kira sözleşmesinin yenilenmesinden ziyade yeni sözleşmede belirlenen bedelin imza tarihindeki piyasa koşullarını yansıtıp yansıtmadığına dikkat çekildi.
Karara göre mahkemeler, yalnızca son imzalanan sözleşmenin tarihini esas alarak değerlendirme yapamayacak. Taraflar arasındaki kira ilişkisinin başlangıcı, yeni sözleşmenin hangi amaçla düzenlendiği ve belirlenen kira bedelinin o dönemin emsal değerleriyle uyumu birlikte incelenecek.
22 bin TL'lik kira için 39 bin TL talep edildi
Yargıtay'a taşınan uyuşmazlık, İstanbul'da bulunan bir iş yerinin kira bedeli nedeniyle ortaya çıktı. 2005 yılından bu yana aynı kiracı tarafından kullanılan taşınmazda, ev sahibi mevcut kira bedelinin çevredeki benzer iş yerlerine göre düşük kaldığını ileri sürdü.
2021 yılında aylık 22 bin TL kira ödeyen kiracının ödediği tutarın piyasa koşullarını karşılamadığını savunan mülk sahibi, kira bedelinin 39 bin TL olarak yeniden belirlenmesi talebiyle dava açtı.
Ancak taraflar arasında 2018 yılında yeni bir kira sözleşmesi imzalanmıştı. Dava açıldığı tarihte bu sözleşmenin üzerinden henüz beş yıl geçmemiş olması, uyuşmazlığın temel noktasını oluşturdu.
Ev sahibi, kira ilişkisinin 2005 yılında başladığını savunurken kiracı tarafı açısından 2018 tarihli sözleşme önem taşıyordu. Böylece mahkemenin hangi sözleşme tarihini esas alacağı tartışma konusu haline geldi.

Yerel mahkeme kiracıyı haklı buldu
Uyuşmazlığı inceleyen sulh hukuk mahkemesi, 2018 yılında imzalanan sözleşmenin üzerinden henüz beş yıl geçmediğine dikkat çekti.
Mahkeme, bu nedenle kira bedelinin hakkaniyet esasına göre yeniden belirlenmesi için gerekli sürenin dolmadığı sonucuna vardı. Kira artışının sözleşmede yer alan hükümler ve yasal artış şartları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine karar verdi.
Ev sahibinin karara itiraz etmesi üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi'ne taşındı. İstinaf mahkemesi de yerel mahkemenin kararını yerinde bularak başvuruyu reddetti.
Bunun üzerine ev sahibi dosyayı temyiz yoluyla Yargıtay'a taşıdı.
Yargıtay kararı bozdu: Sadece yeni sözleşmenin tarihine bakılamaz
Dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme ve istinaf mahkemesinin kararını bozdu.
Yüksek Mahkeme, kiracının taşınmazı 2005 yılından beri kullandığına dikkat çekerek 2018 yılında düzenlenen sözleşmenin hukuki niteliğinin araştırılması gerektiğini belirtti.
Kararda, yeni sözleşmenin taraflar arasında tamamen yeni bir kira ilişkisi oluşturmak amacıyla değil, yıllardır devam eden mevcut ilişkinin yazılı hale getirilmesi veya sürdürülmesi amacıyla yapılmış olabileceği değerlendirildi.
Bu nedenle 2018 tarihli sözleşmenin imzalanmış olması, tek başına beş yıllık sürenin yeniden başladığını göstermeyecek.
Yargıtay, sözleşmede yazılı kira bedelinin imza tarihindeki piyasa koşullarına uygun olup olmadığının bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkarılmasını istedi.

Kira bedelinin piyasa değerine uygunluğu belirleyici olacak
Yargıtay'ın bozma kararında öne çıkan en önemli unsur, yeni sözleşmede belirlenen kira tutarının o dönemdeki gerçek piyasa değerini yansıtıp yansıtmadığı oldu.
Bu kapsamda bilirkişi heyetinden alınacak rapor doğrultusunda iki farklı ihtimal değerlendirilecek.
Yeni sözleşmedeki kira bedeli piyasa rayicine uygunsa:
2018 yılında imzalanan sözleşmede belirlenen kira tutarının o tarihteki emsal değerlerle uyumlu olduğu tespit edilirse, yeni sözleşme tarihi esas alınabilecek. Bu durumda beş yıllık süre dolmadan kira bedelinin yeniden belirlenmesi talep edilemeyecek; sözleşme hükümleri ve yasal artış oranları uygulanacak.
Yeni sözleşmedeki kira bedeli piyasa değerinin altındaysa:
Bilirkişi incelemesinde belirlenen tutarın 2018 yılındaki piyasa koşullarını yansıtmadığı ortaya çıkarsa, sözleşmenin mevcut kira ilişkisini devam ettirmek amacıyla düzenlendiği değerlendirilebilecek. Bu durumda 2005 yılındaki ilk kira başlangıç tarihi dikkate alınarak kira tespiti ve hakkaniyet değerlendirmesi yapılabilecek.
Ev sahibinin 39 bin TL talebi kabul edilmiş değil
Yargıtay'ın verdiği kararın, dava konusu iş yerinin kirasının doğrudan 39 bin TL'ye yükseltildiği anlamına gelmediğinin altı çiziliyor.
Yüksek Mahkemenin bozma kararı, uyuşmazlığın hangi hukuki esaslar çerçevesinde yeniden incelenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Kira bedelinin ne kadar olacağı ise bilirkişi raporu, emsal taşınmazların kira değerleri ve ilgili mevzuat doğrultusunda mahkeme tarafından belirlenecek.
Dolayısıyla ev sahiplerinin yeni sözleşme imzalanmış olmasına rağmen doğrudan kira tespit davası açabileceği veya istedikleri tutarda artış yapabileceği şeklinde bir sonuç çıkarılamıyor.
5 yıllık kira kuralı tamamen değişti mi?
Kararın ardından en çok merak edilen konulardan biri de kira tespit davalarında uygulanan beş yıllık sürenin kaldırılıp kaldırılmadığı oldu.
Yargıtay'ın değerlendirmesi, Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan beş yıllık kira tespit düzenlemesinin ortadan kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
Burada dikkat çekilen nokta, uzun süredir devam eden kira ilişkilerinde yeni sözleşmenin hangi koşullarda imzalandığı. Yeni sözleşmedeki bedel, imza tarihindeki piyasa değerini gerçekten yansıtıyorsa beş yıllık sürenin hesabında bu tarih önem kazanabilecek.
Ancak sözleşme yalnızca mevcut kira ilişkisini devam ettirmek amacıyla düzenlenmiş ve belirlenen tutar piyasa rayicinin altında kalmışsa ilk kira başlangıç tarihi de değerlendirmeye alınabilecek.
Bu nedenle kararın temelinde, yeni sözleşmenin yalnızca tarihine değil, ekonomik ve hukuki niteliğine bakılması gerektiği bulunuyor.

Ev sahipleri ve kiracılar hangi belgeleri saklamalı?
Karar, özellikle uzun yıllardır aynı taşınmazda devam eden kira ilişkilerinde belge ve ödeme kayıtlarının önemini bir kez daha ortaya çıkardı.
Olası kira uyuşmazlıklarında tarafların haklarını ortaya koyabilmesi için geçmişe dönük belgelerini muhafaza etmesi önem taşıyor.
Ev sahipleri için:
İlk kira sözleşmesini ve varsa sonraki sözleşmeleri saklamalı.
Kira ilişkisinin başlangıç tarihini gösteren belgeleri muhafaza etmeli.
Kira ödemelerine ilişkin banka kayıtlarını düzenli olarak arşivlemeli.
Yeni sözleşmenin imzalandığı tarihteki emsal kira bedellerine ilişkin bilgi ve belgeleri korumalı.
Kiracılar için:
İmzalanan bütün kira sözleşmelerinin nüshalarını saklamalı.
Kira ödemelerini banka üzerinden yaparak dekontlarını muhafaza etmeli.
Sözleşme yenilemelerine ilişkin yazışmaları ve belgeleri korumalı.
Yeni sözleşme düzenlenirken belirlenen kira bedelinin hangi koşullarda kararlaştırıldığını gösteren kayıtları saklamalı.
Yargıtay'ın bu kararıyla birlikte uzun süreli kira ilişkilerinde yalnızca yeni sözleşmenin imza tarihi değil, sözleşmede belirlenen bedelin o günün piyasa koşullarına uygunluğu da kira tespit davalarında önemli bir değerlendirme ölçütü haline geldi.



